H παχυσαρκία, η ανορεξία και η βουλιμία αποτελούν ραγδαίως εξελισσόμενα φαινόμενα σε όλες τις σύγχρονες δυτικές κοινωνίες. Ο παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας χαρακτηρίζει την παχυσαρκία ως τη νέα παγκόσμια επιδημία του 21ου αιώνα. Εξίσου αποθαρρυντικά είναι τα ερευνητικά δεδομένα και στον ελλαδικό χώρο: ένας στους τέσσερις έλληνες έχει περισσότερα κιλά απ' όσα του/της αναλογούν και η αναλογία αυτή αναμένεται να αυξηθεί δραματικά τα επόμενα χρόνια.
Η εύκολη λύση του γρήγορου φαγητού (fast food), ο βομβαρδισμός των μέσων μαζικής ενημέρωσης με επιτυχημένα και κοινωνικά καταξιωμένα καλλίγραμμα κορμιά/πρότυπα, η συνεχώς αυξανόμενη διαφημιστική προπαγάνδα των ινστιτούτων αδυνατίσματος, η προβολή των "θαυματουργών" μηχανημάτων παθητικής γυμναστικής, των επαναστατικών χαπιών, o συνεχής βομβαρδισμός από τη "νέα" δίαιτα express, όχι μόνο αποπροσανατολίζουν τους καταναλωτές από την ουσιαστική λύση στο πρόβλημα της παχυσαρκίας, αλλά επιδεινώνουν το ήδη υπάρχον πρόβλημα.
Ένας βασικός παράγοντας, που μπορεί σε μεγάλο βαθμό να επηρεάσει τις συνήθειες κατανάλωσης τροφής είναι ο ψυχολογικός παράγοντας. Πρόσφατη έρευνα αποκάλυψε ότι το 70% των ανθρώπων, όταν αγχώνονται, καταφεύγουν στο ψυγείο καταναλώνοντας μεγαλύτερη ποσότητα τροφών απ' ότι έχει πραγματικά το σώμα τους ανάγκη. Έτσι εξηγείτε και το γεγονός ότι αδυνάτισμα και άγχος δε μπορούν να συνυπάρξουν.
Ο μεταβολισμός όπως και όλες οι άλλες αυτόνομες βιολογικές λειτουργίες ελέγχεται σε μεγάλο βαθμό από το κομμάτι εκείνο του νου μας που λειτουργεί ασυνείδητα. Το πρόβλημα της παχυσαρκίας, όπως και οι διαταραχές ελέγχου πρόσληψης τροφής (βουλιμία και ανορεξία) οφείλονται σε μεγάλο βαθμό στις επιδράσεις που έχει δεχτεί το ασυνείδητο κομμάτι του νου μας, δηλ. σε ψυχολογικούς προγραμματισμούς οι οποίοι εξυπηρετούν στόχους που δεν είναι ακόμα συνειδητοί από εμάς και με βάση τους οποίους καθορίζεται αυτόματα τόσο ο ρυθμός και οι λειτουργίες του μεταβολισμού, όσο και οι συνήθειες κατανάλωσης τροφής.
Μια από τις βασικές λειτουργίες του ανθρώπου, είναι η κατανάλωση της τροφής. Η αναζήτηση και κατανάλωση της τροφής παράγει από την βρεφική κιόλας ηλικία, μια ισχυρή εξαρτημένη αντίδραση, που συνδέει άμεσα την κατανάλωση τροφής με την αίσθηση ασφάλειας, ευδαιμονίας, και ελέγχου. H ανάγκη για θρέψη του βρέφους συνδέεται με μια σημαντική συναισθηματική κάλυψη (ότι τα σημαντικά άτομα του περιβάλλοντος του και ιδίως η μητέρα του, το αγαπούν, το φροντίζουν και το αποδέχονται). Η εξαρτημένη αυτή λοιπόν στάση απέναντι στην τροφή, που αναπτύσσει το βρέφος, καθορίζει σε μεγάλο βαθμό τις συναισθηματικές του στάσεις και την ποικιλία των συμπεριφορών του στο υπόλοιπο της ζωής του, σε μια σειρά από ζητήματα, συμπεριλαμβανομένης και της σχέσης του με το φαγητό.
Οι ασυνείδητοι λόγοι που σπρώχνουν έναν άνθρωπο να φάει υπερβολικά είναι πολύ πιο ισχυροί και γι' αυτό πάντα υπερισχύουν της συνειδητής του προσπάθειας και της αποφασιστικότητάς του. Για να επιτύχει η προσπάθεια για οποιαδήποτε αλλαγή σε ζητήματα συμπεριφοράς και στάσης μας απέναντι στη ζωή και κατ’ επέκταση και τη διατροφική μας συμπεριφορά δεν πρέπει να υπάρχει σύγκρουση ανάμεσα στο συνειδητό και το ασυνείδητό κομμάτι του ψυχισμού μας. Αντίθετα, χρειάζεται να υπάρχει σύμπνοια και ομοφωνία ανάμεσα τους. Μόνο λοιπόν όταν τροποποιηθεί ο ασυνείδητος μηχανισμός στην ίδια του τη ρίζα, έτσι ώστε να μη χρειάζεται να επιτελεί το στόχο που επιτελούσε μέχρι τώρα π.χ. αναζήτηση ασφάλειας μέσω της υπερβολικής κατανάλωσης τροφών, τότε μόνο το άτομο θα οδηγηθεί στην απόκτηση φυσιολογικού βάρους αφού οι διατροφικές του ανάγκες και συνήθειες θα συμβαδίζουν με τις ψυχολογικές του ανάγκες.
Έτσι εξηγείται το γιατί οι περισσότερες προσπάθειες για αδυνάτισμα είναι καταδικασμένες σε αποτυχία. Παρόλο που η συνειδητή μας θέληση και αποφασιστικότητα μπορεί να υπερισχύσει για κάποιο, μικρό χρονικό διάστημα, έτσι ώστε να χάσουμε κάποια κιλά, είναι σίγουρο ότι, όχι μόνο θα ξαναπάρουμε τα κιλά που χάσαμε, αλλά και ότι θα πάρουμε ακόμη περισσότερα μετά τον τερματισμό της δίαιτας.